|  | 

کتاب-ادبیات

روابط ساختاری در زبان

collocation میان سازه های موجود در یک جمله روابطی وجود دارد که آنرا روابط ساختاری اصطلاح کرده اند. روابط ساختاری یا مربوط رابطه ی هم نشینی سازه می شود یا رابطه ی جانشینی آنها.
رابطه ی هم نشینی رابطه ی است که میان سازه های حاضر در ساخت برقرار می شود. مثلا در جمله ” پروین فردا به مسافرت خواهد رفت” میان سازه های “پروین می رود” از لحاظ شخص و شمار ” فردا و خواهد رفت” به لحاظ زمان رابطه ی هم نشینی وجود دارد. رعایت نکردن اصول این روابط جمله را بی معنا خواهد کرد. مثلا جمله ای مانند ” تو دیروز به مسافرت خواهد رفت” فاقد رابطه ساختاری منطقی است.
رابطه جانشینی میان سازه های حاضر در ساخت با واحد های غایب در آن برقرار می گردد. درجمله ای که ذکرشد، میان سازه ی پروین و سازه های “او، من، آنان، شما، ایشان و آن زن” رابطه ی جانشینی هست. اما میان همان واحد با واحد های “تند،حالا، در،برای” رابطه ای وجودندارد، زیرا هیچیک از این ها نمی توانند به هیج عنوان و در هیج شرایطی جانشین آن سازه شوند

syntagmatic relation رابطه ی جانشینی
paradigmatic relation رابطه ی هم نشینی

کتاب:” زبان شناخت”

واحد معنی
بعضی زبان شناسان واژه را کوچک ترین واحد معنی می دانند، البته واژه به خودی خود دارای معنی است اما همیشه دریافت معنی از واژه ها به سادگی میسر است؟ معمولا فرهنگ ها برای اغلب واژه ها معانی گوناگونی ذکر می کنند. مثلا فرهنگ های فارسی برای واژه ی گنبد
معناهای ذکر کرده اند که بعضی از آنها از این قرارند: قبه، غنچه ی گل، دسته گل و گیاه، طاق نصرت(خوازه)، آسمان، جهان، پیاله، خیمه، کلیسا، معبد، جای هسته ی گل، جست و خیز(آهو یا اسب) حمله (جانوران). حال اگر واژه ی گنبد را به تنهایی و بدون ارتباط با هیچ بافت زبانی در اختیار داشته باشیم، معنی آن را چگونه درخواهیم یافت؟
پاسخی که زبان شناسان می دهند این است که بالا بودن بسامد وقوع واژه در یک معنی خاص تقریبا به معنی آن واژه هنگامی که تنها باشد، ملازمه دارد.
حال در مورد واژه ای مانند “روان” چه ؟ معنی آن چیست؟ جان؟ روح؟ جاری؟
روان در جمله زیر در نظر می گیرم:
الف: آبی خوش در جوی ها روان بود.
ب: روان خود را از گزند بدی در امان بدار

همیشه معنی جمله از جمع معنی واژه ها حاصل نمی شود بلکه غالبا جمله معنی واژه را تعیین می کند. اگر معنی جمله حاصل جمع معنی کلمات بود. معنی ضرب المثل هایی نظیر موی دماغ کسی شدن یا با طناب کسی به چاه رفتن چگونه تعیین می شود
درواقع معنی کلمه را براساس محیط زبانی که واژه در آن به وقوع می پیوندد می توان تعیین کرد. این محیط زبانی را “فحوای کلام” می گویند. فحوای کلام در جمله ی الف با جمله ب متفاوت است. از این رو “روان” دو معنای متفاوت یافت است. با توجه به تاثیر بافت یا فحوای کلام، بعضی زبان شناسان جمله را واحد معنی می دانند.

فحوای کلام = Surrounding context

%d8%b1%d9%88%d8%a7%d8%a8%d8%b7-%d8%b3%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d8%a7%d8%b1%db%8c-%d8%af%d8%b1-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86

ABOUT THE AUTHOR

POST YOUR COMMENTS

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Name *

Email *

Website