|  |  | 

پارکور ادبی کتاب-ادبیات

تفاوت زبان و ادبیات

11061966_1384956841827936_2328990416557895256_n

زبان پیش از هر چیز وسیله ی ایجاد ارتباط است. در ادبیات شیوه ی ارتباط اهمیت ارتباط را امری ثانوی می‌کند. در زبان گوینده برای مخاطب پیامی می فرستد و گیرنده ی پیام با توجه به زمینه ی ارتباط، تجارب و استنباط های خود آنرا دریافت می‌کند.
درادبیات، گوینده به مخاطب روزنی نشان می دهد و او را برای آن که چگونه به آن پیام بنگرد راه می نمایاند. ادیبات برای آفریده شدن نیاز به ابزار زبان دارد. زبان نماینده ی اشیا، اشخاص، اعمال، احساسات و روابط میان آنها است. وخود به خود ارتباط برقرار می‌کند اما اثر ادبی را باید از راه همدلی با آن فهمید. یکی از راه های همدلی با اثر ادبی شناخت عناصر زیبایی و ارتباط آن عناصر با پیام است. وقتی کسی در یک پیام زبانی از طولانی بودن شب و دیر به سر رسیدن سخن می گوید، درک سخن او به مراتب آسان تر ازاین دو بیت سعدی است که آنرا با زیبایی هنری آمیخته است.
ای صبح شب نشینان جانم به طاقت آمد
از بس که دیر ماندی چون شام روزه داران
به چه دیر ماندی ای صبح که جان من برآمد
بزه کردی و نکردند موذ تان ثوابی
برای دریافت پیام سعدی و درک زیبایی آن باید در احساس انتظار و درد با او شریک شد و سپس از راه هم حسی و همدلی، به عاطفه ی نهفته در آن و عمق زیبایی آن پی برد
ادبیات غالبا به دنیای تخیلی اشاره دارد. حتی در داستان های واقعگرا نویسنده با گذاشتن الفاظی در دهان شخصیت ها و پوشاندن لباس بر تن آنان، آنان را خلق می‌کند، گرچه مایه های این آفرینش را از محیط واقعی پیرامون خود می گیرد. لباس های مجلل اشراف زاده های “جنگ و صلح” به دست خیاطان خیالی در کارگاه های خیالی ذهن تولستوی دوخته شده اند.
کلاه های نخ نما و کت ها رنگ و رو رفته ی کاگران “خوشه های خشم” را نیز جان اشتاین بک در عالم خیال بر تن آنان پوشانده است. از این رو ادبیات حتی در واقعگرا ترین جلوه های خود از سوی با هستی های پیرامون ما ارتباط دارد و سوی دیگر با هستی های تخیلی پیوند می خورد که زاده ذهن مبدع آن است.
بنابراین در ادبیات گاه اموری خلق می شود که مرجع آن در دنیای واقع وجود ندارد. زیرا ادبیات اساسا مقید به این روابط نیست. مثلا
در شهنامه گرز رستم یا رخش توصیف شده است، در دیوان حافظ بنفشه سر سودایی از خیال بر سر زانو می نهد و سوگواری می‌کند، اما در دنیای واقع نه گرزی آنچنان که رستم دارد یافت می شود و نه رخشی.
بنفشه نیز اساسا فاقد احساسات غم و اندوه و سوگواری است، از همین رو،زبان باز نمودن، دنیای واقعی است اما ادبیات علاوه بر باز نمون،تقلید و ابداع است. ابداع است چون چیزی می سازد که قبلا وجود نداشته است. و تقلید است چون آفریده های وجود را از روی چیزهای می سازد که در جهان خارج وجود دارند.
رابطه ی زبان و ادیبات رابطه ی عموم و خصوص است. در واقع زبان ماده ی اولیه ی ادبیات است. همان گونه که صوت ماده موسیقی، سنگ و فلز ماده ی مجسمه سازی و رنگ ماده نقاشی است. اما به گفته رنه ولک با این تفاوت که زبان مانند سایر مواد خنثی نیست بلکه خود آفریده انسان است و سرشار از ماده ی فرهنگی، گروهی است که به آن صحبت می کنند.
در اثر زبانی، واژه تنها یک نشانه است از همین رو یک متن علمی یا گزارش به راحتی می توان به نشانه های زبانی دیگری ترجمه کرد اما در ادبیات غالبا واژه پیش از آنجه نشانه باشد،نماد است. از این رو ترجمه آثار ادبی به زبان های دیگر دشوار است، و البته این امر پیوستاری است میان قطب از واقعگرا ترین آثار تا واقع گریزترین آنها.
گراهام هوف تفاوت زبان و ادبیات را در وظیفه آن دو می‌داند. از نظر او وظیفه زبان انتقال دانش است. دانش در مفهوم عام آن،از ارسال یک پیام ساده گرفته تا بیان یافته ها و نظریه های علمی، اما ادبیات مخاطب را وا می دارد آنچه را که دیده است کشف کند یا آنچه را به عمل یا به انتزاع شناخته است در خیال آورد.
ادبیات تولیدی مرکب و چند لایه است. نه تنها لایه های چهارگانه واج، واژه،معنی و نحو در آن دخالت دارند، بلکه کار کرد آن در سطح پنجم یعنی سطح هنری زبان ظاهر می شود. همین یک سطح در سطوح دیگر تغییراتی می دهد از این رو پیچیدگی آن بیش از زبان است. علی محمد حق شناس این سطح پنجم را به تنهایی واجد امتیاز برای خلق جهانی همسنگ آن چهار سطح دیگر می‌داند و در بیان تفاوت میان زبان و ادبیات، برخورد زبان را با هستی تک نظامه و برخورد ادبیات را دو نظامه به‌حساب می آورد.
ویلیام گریس زبان را بیان زندگی و ادبیات را نقد زندگی می‌داند. ازآنجاکه هنرمند در گردآوری مواد لازم برای اثر خود نمی‌تواند به عامل تصادف اکتفاء کند، در انتخاب از انبوه تجارب، از نظام ارزش‌ها تبعیت می‌کند و در این‌یک اثر خلاق ازلحاظ گزینش تجارب ویژه، به‌منزله‌ی نقد زندگی نیز به‌حساب می‌آید.

Monosystemic, تک نظامه
Bysystemic، دو نظامه
کتاب” شناخت و زبان”

%d8%aa%d9%81%d8%a7%d9%88%d8%aa-%d8%b2%d8%a8%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d8%a7%d8%af%d8%a8%db%8c%d8%a7%d8%aa

ABOUT THE AUTHOR

POST YOUR COMMENTS

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Name *

Email *

Website